Α΄ΚΛΙΣΗ

Να βάλετε στη σωστή πτώση του ενικού ή του πληθυντικού τα ονόματα που είναι σε παρένθεση:

1.  Ἐν τοῖς γυμνασίοις οἱ …………………..…………(θεατής) τὰς …………………..………… (ἀρετή) τῶν…………………..…………(νεανίας) θαυμάζουσιν.
2. Οἱ …………………..………… (πολίτης) πείθονται τοῖς λόγοις τῶν …………………..………… (νομοθέτης) καὶ τῶν …………………..………… (δικαστής).
3. Σωκράτης ἐδίδασκε τοὺς …………………..………… (νεανίας) τὴν …………………..………… (ἀρετή), τὴν …………………..………… (ἀλήθεια) καὶ τὴν …………………..………… (δικαιοσύνη) οὐκ ἐν τῇ …………………..………… (οἰκία) οὐδ’ ἔν τινι …………………..………… (σχολή) ἀλλ’ ἐν τῇ …………………..………… (ἀγορά) δ’ ὅλης τῆς …………………..………… (ἡμέρα) εἰς τὴν …………………..………… (ἑσπέρα).
4. Μέγα τὸ τῆς…………………..…………κράτος (θάλασσα).
5. …………………..…………ἀδελφή ἐστι λύπη(χαρά, γεν. εν.).

Να συμπληρωθούν οι καταλήξεις των ουσιαστικών που ζητούνται με βάση το άρθρο:

άρθρο	ουσιαστικό	άρθρο	ουσιαστικό	άρθρο	ουσιαστικό
τῆς τῶν οἱ τῆς ὦ τῆς	χώρ- ἀθλητ- πλανῆτ- βασιλίσσ- μαθητ- γενε-	τοῖς ταῖς τῇ τὴν τὰς ὦ	τοξότ- στρατι- μάζ- ἀνδρεί- δίψ- ἀδικί-	τὰς τῷ τοὺς τῶν αἱ τῆς	σημαί- πολίτ- ἐργάτ- νησιωτ- ὧρ- βοηθεί-

Να μεταφέρετε τα παρακάτω ουσιαστικά στον άλλο αριθμό:

Ουσιαστικό	Άλλος αριθμός	Ουσιαστικό	Άλλος αριθμός
τῶν προφητῶν		ταῖς πείραις
τοὺς κριτὰς		τῶν ῥιζῶν
τὴν ἐλαίαν		τοῖς τεχνίταις
τῆς μαθητρίας		τὰς ἱερείας
ὦ εὐσέβεια		τῶν θυελλῶν
τῆς εὐνοίας		ὁ ἰδιώτης
ὦ ὁπλῖται		ἡ δουλεία

Να βάλετε την ίδια πτώση του άλλου αριθμού στα παρακάτω ουσιαστικά :

τὸν πολὶτην                                                                     τῶν γυμνητῶν
τοὺς δὺτας                                                                      (ὦ) τεχνῖτα
τὸν προδὸτην                                                                  τῆς γαὶας
τῷ πατριὼτῃ                                                                   τὴν μὲλισσαν
τοῖς ἱππὸταις                                                                  τῶν δαφνῶν
τὴν τρὶαιναν                                                                    τάς ἀμὶλλας
τῶν μαζῶν                                                                      τῇ θεραπαὶνῃ
(ὦ) σκαπὰνη                                                                   τῆς κλὶνης
τῇ δρακαὶνῃ                                                                    (ὦ) γυμνασιὰρχα
τῶν σφαιρῶν                                                                 τῶν μηνυτῶν
ταῖς ἀληθεὶαις                                                                τοὺς δεσμὼτας
τοῦ νεανὶου                                                                    (ὦ) πελτασταὶ

Να συμπληρωθούν με τον κατάλληλο τύπο του ουσιαστικού στην παρένθεση οι παρακάτω
προτάσεις :
᾿Ιατρὸς τῶν ______ (ἀτυχὶα) ὁ χρὸνος ἐστὶ.
Αἰσχραὶ ______ (διαβολὴ) φὲρουσιν _________ (κόρη) δεινὴν ______ (λὺπη).
Οὔτως οἱ νὲοι ἐν _________ (μετρία δίαιτα) διὰγουσιν.
῾Ημεῖς ________ (πολὶτης) ________ (ψυχὴ) τῆς _______ (πολιτεία) νομὶζομεν.

Να κλιθούν οι πλάγιες πτώσεις ενικού και πληθυντικού αριθμού των παρακάτω ουσιαστικών :

ονομαστική                                       γενική                                                 δοτική                                                αιτιατική

ὁ θεατὴς
ὁ οἰηματὶας
ὁ ἰδιὼτης
ὁ νικητὴς
ὁ κοχλὶας
ἡ μοὺσα
ἡ σκαπὰνη
ἡ ἅμιλλα
ἡ ἀλὴθεια
ἡ κλὶνη
ἡ μυῖα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1 .Να βρείτε δύο ομόρριζες λέξεις για κάθε μία από τις παρακάτω:

πλέω , ὁρῶ , λέγω , θαυμάζω , καλοῦμαι

2. Να δικαιολογήσετε τον τονισμό στις λέξεις : μείναντες , οἶμαι ,(τῆς) ὁδοῦ

3.Να συμπληρωθούν τα κενά με τις λέξεις της παρένθεσης (ευφωνία, αφωνία ,φωνακλάς, διαφωνώ , φωνήεν , φωνητικός , φωνόγραφος)

Ο παλιός ……………………… έπαιζε αγαπημένες μελωδίες . Τα………………………………….ε και ο είναι βραχύχρονα. Ο γιατρός συνέστησε πλήρη ………………….. ,για να ξεκουραστούν οι ……………………………………………..του χορδές. Ο Πέτρος είναι πολύ …………………………….. ……………………………..με το συνεργάτη μου σε πολλά θέματα. Στα σύμφωνα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας συμβαίνουν διάφορα πάθη χάριν………………………..

4.Τί σημαίνουν οι εκφράσεις; α. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω β. Φωνή λαού , οργή θεού γ.Κατά φωνή και ο γάιδαρος

5. Να μεταφέρετε τα ουσιαστικά στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού :

τῷ ποταμῷ                        τήν ἔλαφον                     τοῦ  καρποῦ      τούς ἀγρούς      

τοῖς μύθοις                        τά ἀκόντια                     τοῖς συμμάχοις                  ὦ φρουρέ

τῶν κατηγόρων                οἱ πολέμιοι

6. Να τονίσετε τα ουσιαστικά και το άρθρο : των κηπων , τοις οἰκοις ,την ψηφον , αἱ νησοι ,του πονου,τη ἀμπελῳ,τῷ οὐρανῳ, οἱ ἀγροι , τους ἐμπορους, τοις ναυκληροις ,τους καπηλους , τοις αἰγιαλοις

7. Να συμπληρώσετε τα κενά με τα ουσιαστικά στην κατάλληλη πτώση:

1. Οἱ ……………………..οὐ φυλάττουσί τούς…………………..τῶν ………………..(ὁ πολέμιος , ὁ ὅρκος, ὁ θεός)

2. Ὁ…………………..ἀποπέμπει …………………… τῷ ……………………(ὁ Κῦρος , ὁ δασμός (αιτ.πληθυντικου) , ὁ ἀδελφός)

3. Ἐνταῦθα εἰσίν ……………………..μεγάλοι πλήρεις ἀγρίων …………………..(ὁ παράδεισος (ὀνομαστική πληθυντικοῦ), τό θηρίον (γενική πληθυντικοῦ))

4. Οἱ ………………….οὐκ εἰσίν ὑμῖν …………………( ὁ θεός , σύμμαχος (ονομαστική πληθυντικού))

5. Οἱ ……………………..τῷ ἀγνώστῳ …………………..πιστεύουσιν. (ὁ Ἀθηναῖος , ὁ θεός )

6. Ὁ ………………….τήν …………………..ἐν τῇ………………… εὑρίσκει (ὁ κυνηγός, ἡ ἔλαφος, ἡ ἄμπελος )

7. Τῶν ……………………. τά ………….λέγει .Ἡμεῖς τούς ……………….θεραπεύομεν καί φρουροί τοῦ πατρικοῦ ……………ἐσμέν(ὁ γεωργός , τό τέκνον , ὁ ἀγρός , ὁ οἶκος)

8. Οἱ ……………………….τούς ………………… ἐν τοῖς ………………….θεραπεύουσι και πολλά …………….αὐτοῖς θύουσιν.(ὁ ἄνθρωπος , ὁ θεός , ὁ ναός , το πρόβατον(ονομαστική πληθυντικου))

9. Οἱ ……………….τῶν ……………….πολλάκις μάταιοι εἰσίν. Οἱ γάρ …………..οὐ φέρουσιν ………….(ὁ πόνος , ὁ γεωργός, ὁ ἀγρός, ὁ καρπός (αἰτιατική ἑνικοῦ))

10. Οἱ ……………τά ……………………. ἁρπάζουσιν. Διό οἱ ………….τούς …………….. διώκουσιν.( ὁ λύκος , τό πρόβατον, ὁ γεωργός , ὁ λύκος)

8.Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις ενικού και πληθυντικού των παρακάτω ουσιαστικών:

ὁ ταῦρος , ἡ συνεργός , τό δικαστήριον

9.Να κυκλώσετε τις προσωπικές αντωνυμίες και να τις μεταφέρετε στην αντίστοιχη πτώση του άλλου αριθμού:

Σύ γυμνάζῃ , ἐγώ δέ λούομαι ἐν τῷ ποταμῷ.        Παρέχω σοί χρῆμα ἄφθονον.

Οἱ στρατηγοί ἡμᾶς πρός ὑμᾶς ἔπεμπον. Νομίζω ὑμᾶς ἐμοί εἶναι καί φίλους καί συμμάχους.

Πάτερ ἡμῶν , ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.                             Δός ἡμῖν σήμερον τόν ἄρτον τόν ἐπιούσιον.

10. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

1.Να κατατάξετε τα παρακάτω ουσιαστικά στην κατηγορία που ανήκουν ανάλογα με την

Κατάληξη: πινάκιον , ἐλαιών , χιτωνίσκος, ἀνθρωπάριον , λογύδριον , ἀχυρών , Θησεῖον , σαρκίον,

ὀρνιθών , ἱππάριον ,πλαταμών , πυργίσκος

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ-ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΤΟΝΙΣΜΟ

εν. 2 - Ασκήσεις:

1. Να σημειώσετε τα μακρόχρονα, τα βραχύχρονα και τα δίχρονα φωνήεντα στις παρακάτω φράσεις:

- Δύο φίλοι τήν αὐτήν ὁδόν ἐβαδιζον.

- Πιστόν φίλον ἐν κινδύνοις γιγνώσκεις.

- Ὤ φίλε, ὁ θεός τούς ἀγαθούς ἀνθρώπους οὐ λείπει.

- Ἐν ταί νήσοις τόν ἀρχαῖον οἱ κάτοικοι ἀμπέλους ἐθεράπευον.

2. Να γράψετε τα διπλά (ξ, ψ, ζ) που προέρχονται από το χαρακτήρα του

θέματος και την κατάληξη –ς των παρακάτω λέξεων:

Πίνακ -ς Βήχ - ς

Φλόγ - ς Όνυχ – ς

Αθήνας – δε Άραβ-ς

3. Να τονίσετε και να βάλετε πνεύμα όπου χρειάζεται στις ακόλουθες λέξεις:

Φιλανθρωπος, θεοι, θεοις, θεους, κωμαι, πλειστοι, θηκη, θηκαι, πλειστων, μηλον, μηλα, κηποι, κηποις, ουτω, ειδος, τοσαυτη, χωραις, παυε, πειθομαι, δωρον, τοσουτος, διδασκαλων, ιστος, οσιος, μοιραι, ουτοι, ζωμεν.

 4. Να τονίσετε τις παρακάτω προτάσεις:

- Οι θεοι και καλον και κακον πλουτον τοις ναυταις παρεχουσιν.

- Πονος τω στρατιωτη αλλα και τοις στρατηγοις αρμοζει.

- Φιλους εχων νομιζε πλουτον εχειν.

- Εν Σπαρτη οι παιδες ουποτε ερημοι αρχοντων ησαν.

- Η αχαριστια μαλα δικαιως ην μισητη τοις Περσαις.

- Εν Θετταλια οι ποταμοι εν ταις πηγαις μικροι εισιν.

- Και την αχαριστιαν δε των νεων εκολαζον οι Περσαι.

- Ω κακε λεον, δικαιως οι θηρευται ιμασι δεσμευουσι σε.

- Οι θεαται θαυμαζουσι τας αρετας των νεανιων και τας ευεξιας και τολμας και

φιλοτιμιαν των αγωνιστων.

- Λυπης ιατρος τοις ανθρωποις χρονος εστιν.

Πώς έγραφαν οι αρχαίοι Έλληνες

Ποίημα σχετικό  από το κείμενο <<τα κόκκινα λουστρίνια>> 

Γύρισα όλους τους  δρόμους 

Να βρω το αφεντικό μου 

Να μου δώσει μεροκάματο  

Να πάω στο σπιτικό μου  

Μάνα και πατέρα έχω 

Και παιδιά ακόμα έχω 

Η αδερφή εκείνου του ανθρώπου  

Η κόρη του δασκάλου  

Ένα σκαλί πιο πάνω  

Ανέβηκα με αυτή  

Να πάμε όλοι σπίτι  

Για πάντα να κοιμηθεί 

Θάνος  καραφέρης Α΄1