Πέμπτη 19 Μαρτίου 2020

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: ΠΡΟΛΟΓΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ

Προλογίζοντας την Ελένη του Ευριπίδη...

Τα φύλλα εργασίας του σεναρίου που δουλέψαμε:

 
ΟΜΑΔΑ Α


1.     Επισκεφτείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/OMHROSILIADA/Iliada/Iliada07.htm
 Μελετήστε τους στίχους 125-190. Πώς περιγράφουν την Ελένη οι σεβάσμιοι γέροντες ακόλουθοι του Πρίαμου; Πώς μιλά ο βασιλιάς Πρίαμος στην Ελένη και ποια είναι η άποψη του Ομήρου για την ομορφιά της όπως διατυπώνεται από το στόμα του Πρίαμου;

2.     Επισκεφτείτε την ηλεκτρονική διεύθυνση 

http://tomanavaki.blogspot.gr/2011/02/1912-1922.html και μελετήστε το ποίημα "Οι Ελεγείες του Ντουίνο 1912-1922" του Ράινερ Μαρία Ρίλκε και τη σελίδα http://antikleidi.com/2013/04/07/elen και μελετήστε την άποψη του καθηγητή Δ.  Λιαντίνη για την ομορφιά.

-        Πώς ερμηνεύει ο Λιαντίνης την επιλογή του Ομήρου να μιλήσει μόνο σε έναν στίχο για την εμφάνιση της Ελένης;

3.     Στην ηλεκτρονική διεύθυνση  http://tomanavaki.blogspot.gr/2011/02/1912-1922.html παρατηρείστε τους πίνακες για την ωραία Ελένη και αναζητήστε κι άλλους με τη μηχανή αναζήτησης  https://www.google.gr/?gws_rd=cr&ei=P4-DUtKUF6PI4AShjIHADg

-        Παρατηρείστε τους πίνακες και  προσπαθήστε να ερμηνεύσετε τον τρόπο με τον οποίο την έπλασε  ο κάθε καλλιτέχνης, βασισμένοι στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που της αποδίδει καθένας. Τα κείμενά σας θα αναρτηθούν στο ιστολόγιο «λέξεις ανάποδα» http://lexeisanapoda.blogspot.gr/. Τέλος θα σχολιάσετε στο ιστολόγιο της τάξης τις εργασίες των άλλων ομάδων μετά την ανάρτησή τους.

ΟΜΑΔΑ Β

1.     Στην Πύλη για την ελληνική γλώσσα και στο λεξικό της ν.ε http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%B4%CE%AF%CE%B1&dq αναζητήστε τον όρο παλινωδία και κατόπιν επιλέξτε Αποστολή και στα σώματα κειμένων.
-        Τι σημαίνει ο όρος παλινωδία και με ποιες σημασίες χρησιμοποιείται σήμερα;

2.     ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΠΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ→ΜΕΛΕΤΕΣ →ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ→ΑΡΧΑΪΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ→ΕΠΙΛΕΞΤΕ «ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ» →ΣΤΗΣΙΧΟΡΟΣ→ ΟΥΚ ΕΣΤ' ΕΤΥΜΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣΤΕ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΣΤΗΣΙΧΟΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ.

Και στη σελίδα  http://www.youtube.com/watch?v=lYVLC99hdzE παρακολουθήστε τη διάλεξη του καθηγητή Δ. Λιαντίνη για την Ελένη του Στησίχορου.

-        Γιατί το ποίημα του Στησίχορου ονομάστηκε παλινωδία;
-        Ποια είναι η άποψη του Λιαντίνη για την παλινωδία του Στησίχορου;

3.  Στην ιστοσελίδα του ψηφιακού σχολείου  http://digitalschool.minedu.gov.gr/  βρείτε το βιβλίο Ελένη του Ευριπίδη και διαβάστε τους στίχους 83-191 του προλόγου. Πώς παρουσιάζει την Ελένη ο Ευριπίδης;      
Στην ιστοσελίδα της Πύλης για την ελληνική γλώσσα http://www.greek-language.gr πηγαίνετε στην ετικέτα νεοελληνική Λογοτεχνία→Εργαλεία →ΣΠΛ: ποιητικό έργο Γ. Σεφέρη και πληκτρολογήστε στο πεδίο Αναζήτηση τη λ. Ελένη. Κατόπιν μελετήστε τα 2 ποιήματά του στα οποία αναφέρεται στην Ελένη και κυρίως σε εκείνο με τον ομώνυμο τίτλο.

- Πώς παρουσιάζει ο Σεφέρης την Ελένη σε σύγκριση με τον Ευριπίδη; Ποιο είναι το νήμα (το θέμα) που δένει τα δύο ποιήματα του ποιητή κατά τη γνώμη σας;

-        Στη συνέχεια πληκτρολογήστε το λήμμα Ευριπίδης και μελετήστε το ομώνυμο ποίημά του και τέλος μελετήστε τη βιογραφία του Σεφέρη από τη σελ. του Εθνικού Κέντρου βιβλίου http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=365
-        Τι ήταν αυτό που κατά τη γνώμη σας γοήτευσε τον Σεφέρη από την  Ελένη του Ευριπίδη; 
 Να συνθέσετε έναν διάλογο ανάμεσα στον Στησίχορο, τον Ευριπίδη, τον Σεφέρη και το Λιαντίνη με θέμα την Ελένη και την ομορφιά. Η εργασία σας θα ανέβει στο blog “λέξεις ανάποδα” http://lexeisanapoda.blogspot.grΤέλος θα σχολιάσετε στο ιστολόγιο της τάξης τις εργασίες των άλλων ομάδων μετά την ανάρτησή τους.

ΟΜΑΔΑ Γ

1.     Στην ηλεκτρονική διεύθυνση         http://www.tovima.gr/relatedarticles/article/?aid=112926    μελετήστε τη συνέντευξη του σκηνοθέτη Σπύρου Ευαγγελάτου και της ηθοποιού Λήδας Τασοπούλου με τίτλο Η «Ελένη» του είναι και του φαίνεσθαι. Πώς αντιλαμβάνονται οι καλλιτέχνες την παραπάνω αντίθεση και με ποιο τρόπο παρεμβαίνουν σκηνοθετικά και ερμηνευτικά για να την αναδείξουν; Πώς θα σκηνοθετούσατε εσείς τη σκηνή του προλόγου για να τονίσετε τη σύγκρουση είναι και φαίνεσθαι;

2.     Στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://lexeisanapoda.blogspot.gr/2013/11/jacqueline-de-romilly.html (το ιστολόγιο της τάξης μας) μελετήστε τις απόψεις της  Jacqueline de Romilly για το φαίνεσθαι και το είναι στην Ελένη του Ευριπίδη και στη διεύθυνση   http://dschool.edu.gr/ αναζητείστε στα διαδραστικά σχολικά βιβλία το διδακτικό εγχειρίδιο Ελένη του Ευριπίδη και επιλέξτε την Εισαγωγή για να μελετήσετε το ιστορικό πλαίσιο και το πνευματικό περιβάλλον της εποχής του Ευριπίδη

- Με ποιο τρόπο η εποχή που ζει ο Ευριπίδης και η πραγματικότητα που τον περιβάλλει σχετίζονται με το είναι και το φαίνεσθαι στην τραγωδία του;

3. Στις σελίδες   http://www.pentapostagma.gr/2010/07/blog-post_3716.html  και http://psychologein.dagorastos.net/2009/07/11/narcissism/   μελετήστε τα άρθρα για τη διαφορά είναι – φαίνεσθαι από τη σκοπιά της εκκλησίας και της ψυχολογίας αντίστοιχα.

- Πώς αντιλαμβάνεται και βιώνει ο καθένας από σας τη σύγκρουση ανάμεσα στο είναι και το φαίνεσθαι στη σύγχρονη πραγματικότητα που μας περιβάλλει;
Προσπαθήστε να συνθέσετε τις απόψεις σας σε γραπτό κείμενα στο word. Η εργασία θα αναρτηθεί στο blog της τάξης μας. 
-          Να δημιουργήστε μια παρουσίαση (power point) ή ένα βίντεο στο movie maker  με εικόνες της σύγχρονης εποχής που θα αναζητήσετε μέσω της μηχανής αναζήτησης google, όπου θα αποτυπώνεται η σύγκρουση φαίνεσθαι και είναι στη σύγχρονη πραγματικότητα. Η παρουσίαση θα αναρτηθεί στο ιστολόγιό μας «λέξεις ανάποδα». Τέλος θα σχολιάσετε στο ιστολόγιο της τάξης τις εργασίες των άλλων ομάδων μετά την ανάρτησή τους.

ΟΜΑΔΑ Δ

1.     Στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://dschool.edu.gr/ , αναζητείστε στα διδακτικά αντικείμενα τον πρόλογο από κάποια διηγήματα στα κείμενα νεοελληνικής λογοτεχνίας της τάξης σας.

2.      Παρακολουθήστε στο βίντεο http://www.youtube.com/watch?v=Fcwi2YSUmE8&list=PL9A66C9B202FDB7AA τον πρόλογο από τη Εκάβη του Ευριπίδη, παράσταση που ανέβηκε το 1994 από το Εθνικό θέατρο, και στη διεύθυνση http://www.youtube.com/watch?v=IUjzEIv83UM τον πρόλογο από την παράσταση Καραγκιόζη «το Φάντασμα του Σεραγίου».  Αναζητήστε μόνοι σας στο youtube τον πρόλογο από ένα σύγχρονο θεατρικό έργο ή μια παιδική παράσταση που μπορεί και να έχετε παρακολουθήσει στο παρελθόν.

-        Αφού μελετήσετε τους παραπάνω προλόγους να διερευνήσετε τη λειτουργία τους: σε τι βοηθά τον αναγνώστη-θεατή ο πρόλογος; Ποιες πληροφορίες του παρέχει; Τι θα συνέβαινε αν απουσίαζε ο πρόλογος απ’ τη δομή των παραπάνω έργων; Κρατήστε σημειώσεις σε ένα έγγραφο στο word.

3. Στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://lexeisanapoda.blogspot.gr   (το ιστολόγιο της τάξης μας) στην ετικέτα Ελένη του Ευριπίδη μελετήστε   την άποψη του Σακαλή για τη λειτουργία του 2ου μέρους του προλόγου στην Ελένη.

- Στη σελίδα  http://dschool.edu.gr αναζητήστε στα διδακτικά αντικείμενα το σχολικό εγχειρίδιο Ελένη του Ευριπίδη και μελετήστε το β΄μέρος του  προλόγου.

-         Ποιες πληροφορίες δίνει ο Τεύκρος στην Ελένη; Οι πληροφορίες αυτές με ποιο τρόπο επηρεάζουν την ψυχοσυναισθηματική κατάσταση της ηρωίδας; Ποια συνέχεια θα δίνατε εσείς στην εξέλιξη της υπόθεσης, αν σας ζητούσε ο Ευριπίδης τη βοήθειά σας, ώστε να ξεπεραστούν τα τυχόν αδιέξοδα στην εξέλιξη της δράσης;

-        Να συντάξετε ένα άρθρο στο word, με θέμα το ρόλο του προλόγου στην τραγωδία, τις ιδιαιτερότητες του προλόγου στην Ελένη του Ευριπίδη, αλλά και τη συνέχεια που θα δίνατε εσείς στην υπόθεση, μετά τον πρόλογο, αν υποθέσετε πως βοηθάτε τον Ευριπίδη στη δημιουργία του έργου. Η εργασία σας θα δημοσιευτεί στο ιστολόγιο της τάξης μας. Τέλος θα σχολιάσετε στο ιστολόγιο της τάξης τις εργασίες των άλλων ομάδων μετά την ανάρτησή τους
Δημιουργός: Καλοφύρη Άρτεμις

οι λέξεις ανάποδα: Εισαγωγή στο αρχαίο δράμαΜπορείτε να επισκεφτείτε ...

οι λέξεις ανάποδα: Εισαγωγή στο αρχαίο δράμαΜπορείτε να επισκεφτείτε ...: Εισαγωγή στο αρχαίο δράμα Μπορείτε να επισκεφτείτε τις παρακάτω ιστοσελίδες,  για να μελετήσετε την εισαγωγή στο αρχαίο δράμα:   εδ...

ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΟΡΙΣΤΟΣ-ΕΞΑΣΚΗΣΗ


Να τοποθετήσετε τα ρήματα των παρακάτω προτάσεων στον κατάλληλο χρόνο :
  1.  Οἱ Πέρσαι τούς φαύλους νέους ἰσχυρῶς κολάζουσιν
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Ὑμεῖς δεινά πράττετε
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Λέων τίς βασιλεύει ὥσπερ ἄνθρωπος
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Οἱ στρατιῶται διακινδυνεύουσιν ἐν τῇ ἐρήμῳ
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις πέμπουσιν πρός Ἀθηναίους
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Βορέας και ἤλιος περί δυνάμεως ἐρίζουσιν
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Λέοντες ὁδεύουσιν σύν ἀνθρώποις
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Τά πλοῖα καταπλέουσιν εἰις τήν νῆσον
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1. Ἐγώ μέν Ἀθηναῖος εῖμί, ὑμεῖς δέ Κορίνθιοι ἐστέ
Παρατατικός:                                                          Παρατατικός:
  1.  Ὀδυσσεύς προσδεδεμένος τῷ στύλω ταῶν Σειρήνων ἀκούει
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:                 
  1. Οἱ Ἀθηναῖοι ἀεί θύουσιν τοῖς θεοῖς. 
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Σύ μέν θεραπεύεις τέχνας, ἐγώ δέ τήν ἀλήθειαν.
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Ἡμεῖς ἔνοχον σέ κατονομάζομεν.
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Λησταί οὗτον φονεύσαντες τό ἀργύριον ἀρπάζουσιν
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1. Ὁ μέν θερισμός πολύς ἐστι , οἱ δέ ἐργάται ὀλίγοι εἰσίν
Παρατατικός:                                                          Παρατατικός:
  1. Ἀλιεύς ἐν τινί ποταμῷ ἀλιεύει
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Σύ πείθεις τούς δικαστάς
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Ἡ ἀναρχία πόλεις καταστρέφει
Παρατατικός:                                                          Aόριστος:
  1.  Δαρεῖος  ἐστι  βασιλεύς τῶν Περσῶν
Παρατατικός:                              

1. Να γράψετε τα παρακάτω ρήματα στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό της οριστικής μέλλοντα:
·            τρέπεις:                                               πέμπομεν:
·            φύει:                                                     παιδεύουσι:
·            ἂρχομεν:                                             κλέπτει:
·            λήγετε:                                                γυμνάζεις:
·            κρύπτουσι:                                         τάττει:
·            τρίβομεν:                                            κηρύττετε:

2. Να γράψετε τα παρακάτω ρήματα στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό της οριστικής ενεστώτα:
·         φυλάξουσι:                            πιστεύσουσι:                                   βλάψετε:
·         ἀλλάξεις:                                 παιδεύσετε:                                      ταράξεις:
·         κόψομεν:                               
  
3. Να συμπληρώσετε τις προτάσεις με το αντίστοιχο ρήμα της παρένθεσης στον κατάλληλο τύπο της οριστικής ενεστώτα και μέλλοντα:
α. Οἱ νόμοι τον δῆμον ………………………….. ………………………….. (παιδεύω).
β. Ὁ στρατιώτης …………………………….. ………………………………….. (ὀρύττω).
γ. Ὑμεῖς ……………………………… …………………………… τους κήρυκας εἰς το φρέαρ (ῥίπτω).
δ. Σύ …………………………. ……………………………… τάς γνώμας τῶν ἀνθρώπων (τρέπω).
ε. Οὗτοι ἀεί κατά τους νόμους ……………………………. ………………………….. (πράττω).
στ. Ἐν τῷ Πηλίῳ ὂρει ἡμεῖς ……………………….. ………………………………. (διατρίβω).

4. Να μεταφέρετε τις προτάσεις στον άλλον αριθμό:
Ἡμεῖς φυλάττομεν τους ὂρκους:   
Ὁ κύκνος διαβαίνει τον πόντον:
Οἱ πιστοί ἱκετεύουσι τον Θεόν:

6. Να μεταφέρετε στον άλλον αριθμό τις φράσεις:
Ὑμεῖς θύετε τοῖς θεοῖς:
Οἱ στρατηγοί κελεύουσι τοῖς δούλοις:
Ὁ ἂγγελος σπεύδει ταχέως:
Το ἂστρον λάμπει:
Ὁ Ἀθηναῖος λέγει τῷ φίλῳ λόγους ἀγαθούς:
7. Να μεταφέρετε στο μέλλοντα τα ρήματα, στο ίδιο πρόσωπο και αριθμό:
·         βλάπτουσι:                                            πλέκεις:                                             ἱππεύει:
·         πιστεύομεν:                                          θύουσιν:                                           θεραπεύει:
·         στρατεύει:                                             λέγει:                                                  κελεύουσι:
·         ἂγεις:                                                      λείπει:                                                πράττομεν:
·         διώκουσι:                                              γράφομεν:                                        πέμπετε:
     

Α΄ΚΛΙΣΗ


Να βάλετε στη σωστή πτώση του ενικού ή του πληθυντικού τα ονόματα που είναι σε παρένθεση:
  1.  Ἐν τοῖς γυμνασίοις οἱ …………………..…………(θεατής) τὰς …………………..………… (ἀρετή) τῶν…………………..…………(νεανίας) θαυμάζουσιν.
  2. Οἱ …………………..………… (πολίτης) πείθονται τοῖς λόγοις τῶν …………………..………… (νομοθέτης) καὶ τῶν …………………..………… (δικαστής).
  3. Σωκράτης ἐδίδασκε τοὺς …………………..………… (νεανίας) τὴν …………………..………… (ἀρετή), τὴν …………………..………… (ἀλήθεια) καὶ τὴν …………………..………… (δικαιοσύνη) οὐκ ἐν τῇ …………………..………… (οἰκία) οὐδ’ ἔν τινι …………………..………… (σχολή) ἀλλ’ ἐν τῇ …………………..………… (ἀγορά) δ’ ὅλης τῆς …………………..………… (ἡμέρα) εἰς τὴν …………………..………… (ἑσπέρα).
  4. Μέγα τὸ τῆς…………………..…………κράτος (θάλασσα).
  5. …………………..…………ἀδελφή ἐστι λύπη(χαρά, γεν. εν.).
Να συμπληρωθούν οι καταλήξεις των ουσιαστικών που ζητούνται με βάση το άρθρο:
άρθρο
ουσιαστικό
άρθρο
ουσιαστικό
άρθρο
ουσιαστικό         
τῆς
τῶν
οἱ
τῆς
τῆς
χώρ-
ἀθλητ-
πλανῆτ-
βασιλίσσ-
μαθητ-
γενε-
τοῖς
ταῖς
τῇ
τὴν
τὰς
τοξότ-
στρατι-
μάζ-
ἀνδρεί-
δίψ-
ἀδικί-
τὰς
τῷ
τοὺς
τῶν
αἱ
τῆς
σημαί-
πολίτ-
ἐργάτ-
νησιωτ-
ὧρ-
βοηθεί-
Να μεταφέρετε τα παρακάτω ουσιαστικά στον άλλο αριθμό:
Ουσιαστικό
Άλλος αριθμός
Ουσιαστικό
Άλλος αριθμός
τῶν προφητῶν

ταῖς πείραις
τοὺς κριτὰς

τῶν ῥιζῶν
τὴν ἐλαίαν

τοῖς τεχνίταις
τῆς μαθητρίας

τὰς ἱερείας
ὦ εὐσέβεια

τῶν θυελλῶν
τῆς εὐνοίας

ὁ ἰδιώτης
ὦ ὁπλῖται

ἡ δουλεία




Να βάλετε την ίδια πτώση του άλλου αριθμού στα παρακάτω ουσιαστικά :

τὸν πολὶτην                                                                     τῶν γυμνητῶν
τοὺς δὺτας                                                                      (ὦ) τεχνῖτα
τὸν προδὸτην                                                                  τῆς γαὶας
τῷ πατριὼτῃ                                                                   τὴν μὲλισσαν
τοῖς ἱππὸταις                                                                  τῶν δαφνῶν
τὴν τρὶαιναν                                                                    τάς ἀμὶλλας
τῶν μαζῶν                                                                      τῇ θεραπαὶνῃ
(ὦ) σκαπὰνη                                                                   τῆς κλὶνης
τῇ δρακαὶνῃ                                                                    (ὦ) γυμνασιὰρχα
τῶν σφαιρῶν                                                                 τῶν μηνυτῶν
ταῖς ἀληθεὶαις                                                                τοὺς δεσμὼτας
τοῦ νεανὶου                                                                    (ὦ) πελτασταὶ

Να συμπληρωθούν με τον κατάλληλο τύπο του ουσιαστικού στην παρένθεση οι παρακάτω
προτάσεις :
᾿Ιατρὸς τῶν ______ (ἀτυχὶα) ὁ χρὸνος ἐστὶ.
Αἰσχραὶ ______ (διαβολὴ) φὲρουσιν _________ (κόρη) δεινὴν ______ (λὺπη).
Οὔτως οἱ νὲοι ἐν _________ (μετρία δίαιτα) διὰγουσιν.
῾Ημεῖς ________ (πολὶτης) ________ (ψυχὴ) τῆς _______ (πολιτεία) νομὶζομεν.
Να κλιθούν οι πλάγιες πτώσεις ενικού και πληθυντικού αριθμού των παρακάτω ουσιαστικών :

ονομαστική                                       γενική                                                 δοτική                                                αιτιατική
θεατὴς
οἰηματὶας
ἰδιὼτης
νικητὴς
κοχλὶας
μοὺσα
σκαπὰνη
ἅμιλλα
ἀλὴθεια
κλὶνη
μυῖα